Có một câu hỏi tôi nhận được rất nhiều từ các bạn trẻ: “Chị ơi, em muốn giàu, nhưng em không biết bắt đầu từ đâu.”
Tôi hiểu cảm giác đó. Vì tôi từng đứng đúng ở chỗ các bạn đang đứng. Tôi sinh năm 1990, trong một gia đình thuần nông. Ba tôi mất sớm. Mẹ tôi một mình nuôi ba anh em. Tuổi thơ tôi là những ngày nhìn quanh và tự hỏi vì sao nhà mình lại nghèo đến vậy, và làm sao để thoát ra.
Khát vọng làm giàu của tôi không đến từ một cuốn sách hay một video truyền cảm hứng. Nó đến từ cái nghèo. Và hôm nay tôi muốn ngồi xuống, kể thật với các bạn — không tô hồng, không giấu chỗ đau — về cái giá thật của việc làm giàu.
Khao khát làm giàu không có gì sai — nó cứu đời tôi
Nhiều bạn trẻ nói với tôi rằng họ thấy xấu hổ khi thừa nhận mình muốn giàu. Như thể muốn tiền là một điều tầm thường, ích kỷ.
Tôi thì nghĩ khác. Với tôi, khát vọng thoát nghèo là thứ nhiên liệu (nguồn năng lượng) đã đẩy tôi đi suốt hai mươi năm. Nếu tôi bằng lòng với cái nghèo, tôi đã không dám rời quê, không dám sang Trung Quốc, không dám mở nhà hàng đầu tiên ở Campuchia.
Muốn có một cuộc sống tốt hơn cho mẹ, cho các em, sau này cho con gái mình — đó không phải lòng tham. Đó là bản năng sống lành mạnh.
Nên điều đầu tiên tôi muốn nói: các bạn cứ để cho mình khao khát. Đừng dập tắt nó vì sợ người khác đánh giá. Nhưng — và đây là chữ “nhưng” quan trọng nhất của cả bài viết này — khát vọng chỉ là điểm xuất phát. Nó không phải con đường. Nhiều người dừng lại đúng ở chỗ đó, mơ mãi mà không đi.
Sự thật khó nghe: không có đường tắt
Tôi sẽ kể cho các bạn nghe hai lần tôi mất tiền, để các bạn hiểu vì sao tôi ghét mấy lời hứa “làm giàu nhanh”.
Năm 2018, tôi sang Trung Quốc mở spa. Tôi hào hứng lắm. Nhưng luật bên đó đòi bằng đại học, thậm chí bằng tiến sĩ mới được hành nghề. Cuối cùng tôi chỉ đưa được ba người sang, phải thuê người bản địa, và chi phí thuê họ ngốn tới 60% doanh số. Công ty lỗ.
Bài học đầu tiên về làm giàu của tôi đắt như thế: sự hào hứng không bao giờ thay thế được việc ngồi xuống kiểm tra kỹ những ràng buộc thực tế.
Lần thứ hai còn đau hơn. Năm 2020, giữa dịch Covid, tôi quyết định dời nhà hàng sang một mặt bằng 600 mét vuông. Tôi mở cửa được đúng 28 ngày thì thành phố phong tỏa lần thứ hai. Lần đó tôi lỗ khoảng 130.000 đô la (tương đương hơn ba tỷ đồng).
Ba tỷ. Với một đứa con nhà nông như tôi, đó là một con số có thể khiến người ta gục hẳn.
Tôi kể hai chuyện này không phải để than. Tôi kể để các bạn hiểu: nếu ai đó vẽ ra cho bạn con đường làm giàu mà không có rủi ro, không có những đêm mất ngủ, không có cả những lần mất trắng — người đó đang không nói thật với bạn. Làm giàu thật là khát vọng cộng với hành động, cộng với hệ thống, và cộng với khả năng chịu đựng thất bại. Thiếu vế cuối, bạn sẽ bỏ cuộc ngay lần vấp đầu tiên.
Làm giàu bắt đầu từ một việc nhỏ, làm tới nơi tới chốn
Vậy sau cú lỗ ba tỷ, tôi làm gì?
Tôi không có một ý tưởng lớn lao nào cả. Tôi chỉ quay lại với một nguyên tắc đơn giản mà tôi tin từ ngày đầu: lấy khách hàng làm trung tâm. Và tôi tự hỏi một câu rất nhỏ — trong lúc cả thành phố đóng cửa, khách hàng của tôi thật sự cần gì?
Câu trả lời là: họ cần ăn ngon, ăn rẻ, và được giao tận nơi mà không phải trả thêm tiền.
Thế là tôi dựng một mô hình mà tôi gọi vui là “cho thuê bếp 0 đồng”. Tôi kết nối khoảng một trăm người giao hàng (shipper). Tôi miễn phí giao hàng hoàn toàn. Tôi làm những combo (gói món) giá thật rẻ. Tôi ủ muối hàng nghìn con gà để bán.
Hãy nhìn vào con số này: gà của tôi bán hai con bốn mươi đô, miễn phí giao hàng. Trong khi đối thủ bán hai mươi tám đô một con và còn thu thêm ba đô tiền ship. Khách sẽ chọn ai?
Giữa lúc khoảng ba trăm nhà hàng quanh tôi đóng cửa, một mình quán tôi làm được bốn đến năm nghìn đô mỗi ngày. Sau dịch, có ngày khách xếp hàng, doanh thu vượt ba nghìn đô.
Tôi muốn các bạn để ý: tôi không “đột phá” bằng một phát minh. Tôi chỉ chọn một việc nhỏ — giải quyết đúng nỗi khổ của khách trong hoàn cảnh cụ thể — rồi làm tới nơi tới chốn. Làm giàu không phải là tìm ra bí mật mà cả thế giới chưa biết. Nó thường chỉ là làm điều ai cũng biết, nhưng làm kỹ hơn, chăm hơn, và bền hơn tất cả những người còn lại.
Vì sao đỉnh 16 nhà hàng vẫn chưa đủ
Sau dịch, tôi dẫn đầu thị trường. Có lúc tôi mở tới mười sáu nhà hàng.
Nghe thì oai. Nhưng tôi sẽ thú thật một điều mà ít người trong hoàn cảnh của tôi dám nói: mười sáu nhà hàng đó được xây dựng chủ yếu bằng bản năng.
Tôi làm theo tâm, theo cảm giác, theo sự nhạy bén trời cho. Doanh thu cao thật, nhưng bên trong tôi thiếu một cái xương sống — thiếu hệ thống. Rồi tôi sao nhãng, nhảy sang mở cả bar, cả club. Kết quả là tôi phải đóng hai cái, tối ưu lại còn sáu. Đến tháng 7 năm 2025, khi xảy ra xung đột giữa Thái Lan và Campuchia, việc kinh doanh của tôi đi xuống.
Đó là lúc tôi hiểu ra: bản năng có thể đưa bạn lên đỉnh, nhưng chỉ có hệ thống mới giữ bạn ở lại đó.
Nên tôi quay về Việt Nam. Ở tuổi mà nhiều người nghĩ mình đã “thành công rồi”, tôi ngồi vào ghế học trò. Tôi học thầy Phạm Thành Long, tham gia Eagle Camp, học khóa Internet Power System (hệ thống sức mạnh internet). Tôi học cả trí tuệ nhân tạo (AI). Tôi làm việc đó để học cách hệ thống hóa mọi thứ tôi từng làm bằng cảm tính, đưa lên online, và xây một mô hình nhượng quyền (franchise — cho người khác kinh doanh dưới thương hiệu của mình).
Bài học ở đây dành cho các bạn trẻ: đừng nhầm một lần trúng lớn với sự giàu có bền vững. Giàu bền cần một cái hệ thống có thể chạy được kể cả khi bạn mệt, kể cả khi bạn sai.
Ba điều tôi muốn nói với bạn trẻ đang khao khát làm giàu
Nếu phải gói hết hai mươi năm của tôi lại thành lời khuyên cho một bạn trẻ đang hoang mang, tôi sẽ nói ba điều:
- Giữ lấy khát vọng, và đừng thấy xấu hổ vì nó. Muốn giàu là muốn tự do, muốn lo được cho người mình thương. Đó là nhiên liệu. Không có nó, bạn sẽ không đủ sức đi đường dài.
- Bắt đầu bằng một việc nhỏ, làm mỗi ngày. Đừng chờ ý tưởng hoàn hảo. Tôi cũng chưa bao giờ có ý tưởng hoàn hảo. Tôi chỉ có một con gà ủ muối và một quyết định giao hàng không thu phí. Chọn một việc nhỏ đúng, rồi lặp lại nó cho đến khi giỏi.
- Chấp nhận thua để học. Tôi lỗ ở Trung Quốc, lỗ ba tỷ ở Campuchia. Mỗi lần vỡ mộng, tôi đứng dậy bằng cùng một công thức: bám khách hàng, sáng tạo lại mô hình, làm việc cật lực. Không dám làm thì không bao giờ bước ra khỏi vỏ ốc. Và tôi luôn tin: cánh cửa này đóng lại thì sẽ có cánh cửa khác mở ra.
Miễn trừ trách nhiệm: Những con số tôi kể ở trên là trải nghiệm riêng của tôi, trong bối cảnh riêng của tôi — chúng không phải là một lời cam kết rằng bạn sẽ đạt được kết quả tương tự. Kinh doanh và làm giàu luôn đi kèm rủi ro, kể cả rủi ro mất vốn. Hãy cân nhắc kỹ với hoàn cảnh của mình, và đừng bao giờ tin bất kỳ ai hứa với bạn con đường làm giàu nhanh mà không có rủi ro.
Lời cuối
Nếu bạn đợi ở đây một bí quyết, tôi e là tôi làm bạn thất vọng. Không có phép mầu — chỉ có kỷ luật và một việc nhỏ làm mỗi ngày. Đó là tất cả những gì đã đưa một đứa trẻ nhà nông đi được đến hôm nay.
Bạn đang bắt đầu từ đâu? Kể cho tôi nghe ở phần bình luận nhé, và theo dõi thuyanhvn.com để tôi kể tiếp chặng đường.